concertagenda juni-december 2018

Zefir, een Middelburgs bedrijf met een wereldoriëntatie

juni 25, 2018

author:

Zefir, een Middelburgs bedrijf met een wereldoriëntatie

De muziekwereld kent onverwachte parels. Zefir is zo’n parel, een bedrijf in Middelburg, met een wereldoriëntatie. De eigenaar Jakko van der Heijden is een gepassioneerd musicus met idolen uit de oude muziek. Zefir, een opnamestudio die zich richt op akoestische muziek.

Vandaag zijn we op bezoek bij Jakko van der Heijden die zijn functie als directeur van de Zeeuwse Concertzaal in Middelburg combineert met zijn eigen bedrijf Zefir Records. Zefir is: een opnamestudio die zich richt op akoestische muziek. Meestal nieuwe muziek. Jakko gebruikt deze term niet als avant-gardistisch maar als tegenhanger van oude muziek (Middeleeuwen, Renaissance en Barok).

Zefir doet: opname, productie van cd of audio­tracks en distributie. Verkoop van cd’s en ­inmiddels streaming audio-tracks en digitale downloads. Jakko heeft een unieke combinatie gecreëerd. Hij gebruikt de gouden akoestiek van de Zeeuwse Concertzaal in Middelburg die echt beroemd is. De zaal is een replica in het klein van de grote zaal van het Concertgebouw in Amsterdam. Er staat een prachtige Steinway D vleugel. Verbonden met de Zeeuwse Concertzaal heeft Jakko er een studio naast gebouwd, met de beste apparatuur. Dit is het neusje van de zalm, want Jakko gaat als musicus voor de beste kwaliteit.

Wie is Jakko van der Heijden?

Jakko is een geboren Zeeuw. 48 Jaar, met een conservatoriumopleiding aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, de tak muziekregistratie. In zijn tijd tussen 1988 en 1993 was er een heel select groepje van mensen dat werd opgeleid om de techniek van microfoons en mixen te beheersen, maar vooral met gebruik van het muzikaal gehoor. Om met de partituur als leidraad een cd of ander medium een muzikale ziel mee te geven.

Techniek is een hulpmiddel, de kwaliteit ligt in het vervolmaken van de interpretatie, het verhaal van de musicus. Daarmee maak je de beste opname.

Jakko is begonnen in de tijd vóór internet. De cd bestond net en de opleidingen waren beperkt tot Philips en de Omroep. Na zijn studie is Jakko eerst gaan freelancen. Opnemen voor platenlabels overal in de wereld. Een kasteel in Engeland met een fantastische zaal waarin alle groten der aarde hem voorgingen in het opnemen van muziek. Maar ook commerciële kinderliedjes in Enschede, die overigens heel goed scoorden.

Na het zwerversbestaan is Jakko in 1995 weer neergestreken in zijn geboortestreek en gaan werken bij Omroep Zeeland Radio en TV. De droom van een eigen studio gekoppeld aan een zaal met een mooie akoestiek kwam pas veel later. Tijdens de discussie in 2004 rondom het voortbestaan van de Concertzaal heeft hij met Douwe Eisenga de handschoen opgepakt en is samen met hem directeur geworden van de Zeeuwse Concertzaal. Dit gaf hem tevens de kans voor zijn eigen studio. “Het was een hele klus,” vertelt Jakko, “maar je eigen studio kun je toch het beste naar je hand zetten en daarmee de kwaliteit optimaliseren.”

Zes tot tien projecten per jaar

Een muziekproject van Zefir is niet een middagje opnemen. Musici uit het hele land komen hierheen voor de opname van hun cd. Steeds vaker worden online tracks, dit zijn individuele muziekstukken, opgenomen. Een project behelst een kleine week opnames met het ensemble of de musici. Vervolgens het editen en mixen, het produceren van de cd en de distributie naar verkoopkanalen via distributeurs en platenlabels. De kosten van zo’n project zijn van start tot finish zo’n 10.000 Euro.

Het muziekgezelschap kan dit bekostigen en de verdere distributie zelf doen, maar heel vaak gaat Jakko een samenwerking aan, waarbij bijvoorbeeld ieder 50% van de kosten en van de opbrengsten voor zijn rekening neemt. Het is geen gemakkelijke markt want het resultaat kan enorm wisselen, zeker nu de online ­streaming-diensten zoals Spotify een steeds ­belangrijker plaats gaan innemen.

Jakko maakt bij een project vrijwel altijd 1000 cd’s. De verkoop daarvan kan enorm wisselen. Er zijn projecten uit 1996 waarvan hij nog 200 cd’s heeft liggen en van andere projecten heeft hij 10.000 cd’s verkocht. De wereld van de geluidsdragers is de laatste 50, misschien wel 100 jaar continu in verandering geweest van bakeliet platen, naar langspeelplaten, audiotapes, cassettes, cd-rom en nu de live-streamtracks op internet. Een cd bevat ­gemiddeld zo’n 12 tracks, maar de variatie ligt tussen 4 tot 36 tracks.

“Voor mij is een goede score een verkoop van 400 cd’s per jaar, gedurende meestal 3 tot 4 jaar. Nu ben ik heel tevreden met 250.000 streams per track per jaar. Dan praat je bij 15 tracks op een cd over zo’n 4 miljoen luisteraars. De opbrengsten zijn dan zo’n 10.000 dollar. Dan is een project echt geslaagd, maar dat halen we natuurlijk lang niet altijd. Want het aantal luisteraars wordt enorm beïnvloed door de playlists die Spotify aanbiedt. Marcel Worms, een goede pianist uit Amsterdam waar ik regelmatig mee samenwerk, werd geplaatst in de playlist ‘peaceful piano’. De cijfers gaan dan in één keer door het plafond. Ik ben onlangs op een conferentie geweest van Naxos, een platenlabel en distributeur die zijn basis heeft in Nashville (VS). Ik ga nu met hen meedoen in de distributie naar China. Dat is niet makkelijk met censuur e.d. maar ik verwacht toch dat daar grote cijfers uit gaan komen. Je bereikt daar natuurlijk een enorm publiek. De wereld wordt dan wel heel klein en
Zefir wordt dan plotseling een wereldspeler. Onvoorstelbaar hier vanuit de Zeeuwse Concertzaal in ­Middelburg. Prachtig!”

Want wie komt er nu naar Middelburg om een cd op te nemen?

“Daar zal je nog verbaasd over staan. Het grootste deel van mijn klanten komt uit Nederland of soms nog van verder. Ik wil zeker niet arrogant ­klinken, maar ik hoor terug dat ze kiezen voor mijn ­kwaliteit, mijn ­betrokkenheid. En dat in combinatie met de prachtige akoestiek. Ik bouw met de musici toch een vriendschapsrelatie op, je wordt een beetje onderdeel van het ensemble. Je stuurt, luistert ­kritisch en biedt een spiegel. En uren tellen dan niet meer, het gaat om het beste resultaat. Hoe kunnen we een ­opname maken waar de muzikaliteit en passie van afspat? Musici zijn toch vreemde wezens, gepassioneerd, op het detail, en altijd op zoek naar de beste kwaliteit. En in een registratie kun je, anders dan in een concert, de muziek zo optimaliseren. En dan niet om de klanken perfect op het juiste moment te laten klinken. Maar om een unieke registratie te maken met de expressie, het verhaal, de muzikale bedoeling van deze musici”.

image_printPRINTVERSIE