Haal meer uit je stem!

Zeeuws Klassiek januari-juni 2019 november 28, 2018

author:

Haal meer uit je stem!

Handige tips en trucs, Do’s and Don’ts voor de (koor)zanger

Zeeuws Klassiek trekt de provincie door op zoek naar boeiende verhalen voor de liefhebber. In Zeeland zijn veel liefhebbers en er is een rijke koor- en zangtraditie. Een avondje zingen is ontspannen en genieten. We kennen koren in vrijwel elk dorp of elke stad en in alle soorten en maten. Maar hoe haal je het maximum uit je stem en hoe hou je je stem in conditie?

Op bezoek in Dreischor aan de Kerkring

Wij zijn te gast op het advocatenkantoor van Martijn Hop. Een prachtig pand met een mooie vleugel. Duidelijk een liefhebber. Martijn is niet alleenadvocaat, maar hij is ook een bas-bariton. En hij heeft beloofd ons in te wijden in de geheimen van zijn voorbereidingen en het in conditie houden van zijn stem. Martijn zingt al sinds zijn twaalfde jaar. Op de middel­bare school in Haarlem zong hij in het koor en toen hij daar een solorol kreeg toebedeeld, was de ambitie geboren. De leraar Duits inspireerde hem met het Duitse lied, een goede leraar dus. Tijdens zijn studie kreeg hij lessen van operazangers en hij zong in verschillende koren, waaronder het Nederlands Studenten Kamerkoor met Daniel Reuss.

In die tijd begon hij liedrecitals te geven. Hij trad op met diverse opera-ensembles en richtte samen met een aantal professionals het Houblon Ensemble op. Dit ensemble maakt opera toegankelijk door ook te vertellen waar het verhaal van de opera over gaat. Op het gebied van oratoria laat hij zich ook niet onbetuigd. Hij staat dus vaak op de planken en we vroegen hem naar tips en trucs.

Tip 1: Zing niet alleen op de repetitie of bij de uitvoering.

Je stem ligt ingekapseld in spieren en die hebben een geheugen dat je kan trainen. Als je die spieren elke dag traint, ga je vanzelf gemakkelijker zingen. Train je die maar één avond per week, dan worden die spieren snel moe en zing je minder goed. Zing elke dag, al is het maar een kwartier… dus toch wat langer douchen.

Tip 2: Zing altijd goed in. Zingen is het gebruiken van je hele lichaam. Een warming-up is het halve werk.

Ik zing zelf altijd in met oefeningen, rustig beginnend met kleine intervallen en drie of maximaal vijf noten, telkens met verschillende klinkers en medeklinkers. Bijvoorbeeld combinaties als brè-bra-bru-bro-bré-bri of nji-njee-njè njo,nja. Daarna zing ik een aantal toonladders. Als bas-bariton neem ik alle dieptes en hoogtes mee bij het inzingen. Als het lekker voelt, stop ik. Dat kan verschillen van een paar tot tien minuten. Met twee stukken van Mozart warm ik de onder en bovenkant nog even verder op en dan kan ik aan de slag. Hoe meer je zingt, hoe gemakkelijker en sneller het inzingen gaat.

Tip 3: Let op wat je drinkt en eet!

Met name voor een zangles, repetitie of zeker een uitvoering is dat erg belangrijk. Melkproducten veroorzaken slijm in je keel, bier levert hetzelfde resultaat op, dus niet doen! Wat heel goed helpt om de laatste rafelrandjes van slijm weg te halen rond je stembanden is originele Coca Cola. Haal wel de prik ervan af, want anders heb je weer andere problemen (burp).

Tip 4: Forceer niet. Zeker niet in koorverband.

Als je thuis ook zingt, leer je je stem kennen en weet je waar de grenzen liggen. Bij een koor wordt vaak met alle stemmen tegelijk ingezongen. Iedereen heeft zijn eigen grenzen. Forceer niet door als bas of alt mee te zingen als de sopranen en tenoren hun hoogte opwarmen. Stop of octaveer desnoods. Weet dus waar je grenzen liggen en probeer jezelf tussen de andere stemmen te horen.

Tip 5: Studeer! Alleen met de repetitie red je het niet.

Je zal thuis de partijen goed moeten bestuderen. Begin met te lezen wat er staat aan tekst en analyseer dat. Wat wordt uitgedrukt, wat is bedoeld? In welk deel van het stuk is het hard of zacht, of wordt het harder of zachter? Studeer daarna de noten in en probeer in te beelden wat je zingt en wat je wilt uitdrukken. Zingen is emotie overbrengen en dat begint door te weten wat je zingt, anders weet je niet wat je over moet brengen. Hoe meer je studeert, hoe meer je er zelf aan hebt en hoe leuker het wordt.

Tip 6: Articuleer!

Dat begint al bij de opwarming waarbij je de spieren in je gezicht ook beweegt en soepel maakt. Mijn zanglerares zei altijd: ‘Wagner moet je spugen!’. Ik vond dat toen heel komisch, maar ze heeft volkomen gelijk. Hoe beter je articuleert en de woorden uitspreekt, hoe beter het overkomt, zeker als het hele koor dat doet. Niet te overdreven, want dat wordt dan voor de toeschouwer ook weer komisch. Probeer de S of T van een slotwoord, zo veel mogelijk gelijk te krijgen.

Tip 7: Let op je houding: beide voeten stevig op de grond, rechtop, rug recht en gestrekt.

Voorovergebogen, schouders naar binnen, kost je al de helft van de beschikbare lucht, zonde! Let er op en blijf er op letten tijdens repetities en zeker bij uitvoeringen.

Tip 8: Neem voor de lol een keer een zangles.

Al is het maar één keer. Het levert vaak hele handige tips en trucs op speciaal gericht op jou, die je verder kunnen helpen en je plezier in het zingen enorm kunnen vergroten. Want daar gaat het toch om: plezier in het zingen!”

 

image_printPRINTVERSIE